• info@roshd.org
  • +98-2188905386

«امساک از طعام و سخن حرام»

اساساً برنامه ماه مبارک رمضان برنامه انسان‌سازی است که انسان‌های دارای عیب و بیماری روحی در این ماه خود را تبدیل به انسان‌های سالم و انسان‌های سالم خود را هر چه بیشتر به انسان‌های کامل نزدیک کنند. در حقیقت برنامه ماه مبارک رمضان برنامه تزکیه نفس، اصلاح معایب و رفع نواقص است؛ برنامه تسلط عقل و ایمان و اراده بر شهوات نفسانی است؛ برنامه دعا و پرستش حق است؛ برنامه پرواز به سوی خداست و برنامه ترقی دادن روح است.

اگر بنا باشد که ماه مبارک بیاید و انسان سی روز گرسنگی و تشنگی و بی‌خوابی بکشد و مثلًا شبها تا دیر وقت بیدار باشد و به این مجلس و آن مجلس برود و بعد هم عید فطر بیاید و با روز آخر شعبان یک ذره هم فرق نکرده باشد، چنین روزه‌ای برای انسان اثر ماندگار ندارد و فقط رفع تکلیف است. اسلام نمی‌خواهد مردم بی‌جهت دهانشان را از طعام ببندند، بلکه قرار است با روزه گرفتن، انسان‌ها اصلاح شوند. از همین روست که در روایات ما آمده است که بسیاری از روزه‌داران هستند که بهره آن‌ها از روزه جز گرسنگی چیزی نیست.(1) بستن دهان از غذای حلال برای این است که انسان در آن سی روز تمرین کند که زبان خود را از گفتار حرام ببندد، غیبت نکند، دروغ نگوید و فحش ندهد. به عبارت دیگر، روزه‌دار اگر از طعام حلال خدا امساک می‌کند، دیگر توجیهی ندارد که آنچه خدا حرام نموده را مرتکب شود.

نقل شده که زنی خدمت پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) رسید در حالی که روزه داشت. رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) غذایی به او تعارف کرد و فرمود: “بگیر و بخور.” زن گفت: “یا رسول اللَّه! من روزه دارم.” (چون به حساب خودش واقعاً روزه داشت، ولی روزه ظاهری). حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) به او فرمود: “تو چگونه روزه داری، حال آنکه به خدمتکارت دشنام دادی؟ روزه تنها امساک از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها نیست.”(2) همچنین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) در مورد دو زن که در حال روزه، غیبت کرده بودند فرمود: “این دو زن از آنچه خدا بر آنها حلال کرده بود روزه گرفتند، اما با آنچه خدا بر آنها حرام کرده بودند افطار کردند. با همدیگر نشستند و به خوردن گوشت مردم(3) مشغول شدند.”(4)

پس اگر انسان روزه بگیرد و دشنام دهد یا غیبت کند، یعنی دهان جسم خودش را از غذای حلال بسته، اما دهان روح خود را برای غذای حرام باز کرده است. در روایات ذکر شده است که در اثر دروغ بوی نامطبوعی از دهان فرد ساطع می شود.(5) این از همان امور معنوی و باطنی و ملکوتی است. اگر گفته شده است که جهنم عفونت دارد، عفونت جهنم همین عفونت‌هایی است که ما خودمان در دنیا ایجاد کرده‌ایم؛ مثلا همین دروغ‌هایی است که خودمان می‌گوییم؛ دشنام دادن، بدگویی و عیب‌جویی کردن و تهمت ‌زدن‌ هم همین‌طور است.

آیا صحیح است‌ یک ماه رمضان بر ما بگذرد و در آن ماه، با روزه ظاهری رفع تکلیف کرده باشیم، اما روح خود را از دروغ گفتن، عیب‌جویی کردن، تهمت زدن و … پالایش نکرده باشیم؟

 (برگرفته از کتاب “انسان کامل”، تألیف “استاد شهید مرتضی مطهری” (با برخی تغییرات و اضافات))

سایت رشد فرارسیدن هنگامه طاعت،

ماه عبادت و بهار رحمت و مغفرت،

 ماه مبارک رمضان

را به همه مسلمانان جهان، خصوصا شما دوست عزیز تبریک عرض می‌نماید.

پاورقی‌ها:

1- قال امیرالمؤمنین (علیه السلام) : “کم من صائم لیس له من صیامه إلاّ الجوع و الظّمأ…” (نهج البلاغه، حکمت 145)

2- “و سمع رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم) امرأه تسبّ جارِیه لها و هی صائمه فدعا رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم) بِطعام فقال لها کلی فقالت إِنّی صائمه فقال کیف تکونین صائمه و قد سببت جاریتک إِنّ الصّوم لیس من الطَّعام و الشّراب فقط” (من لا یحضره الفقیه، جلد 2، صفحه 109، حدیث 1861)

3- اشاره به آیه 12 سوره حجرات که خداوند می‌فرماید: “…و لا یغتب بعضکم بعضًا أیحبّ أحدکم أن یأکل لحم أَخیه میتًا فکرهتموه ” “…و بعضى از شما غیبت بعضى نکند آیا کسى از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‏ اش را بخورد از آن کراهت دارید…”

4- کشف الریبه شهید ثانی، صفحه 8 – مهجه البیضاء، جلد 5، صفحه 252

5- قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم): “إِنّ العبد إِذا کذب تباعد منه الملک من نتن ما جاء منه‏” (مستدرک وسائل، جلد 9، صفحه 89)

Leave a Comment